Paweł Jabłoński, magister inżynier w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego (SGSP) · Prevent4You · aktualizacja: wrzesień 2026 · czas czytania: 6 min

W skrócie: właściciel lub zarządca obiektu przeznaczonego dla ponad 50 stałych użytkowników (poza budynkami mieszkalnymi ZL IV) musi co najmniej raz na 2 lata przeprowadzić praktyczne sprawdzenie organizacji i warunków ewakuacji z całego obiektu. W obiektach, w których cyklicznie zmienia się grupa ponad 50 osób (szkoły, przedszkola, internaty, domy studenckie), robi się to co najmniej raz w roku, najpóźniej 3 miesiące po przyjściu nowych użytkowników. O terminie sprawdzenia dwuletniego trzeba zawiadomić komendanta powiatowego (miejskiego) PSP co najmniej tydzień wcześniej (§ 17 rozporządzenia MSWiA z 2010 r.).

Próbna ewakuacja ma złą opinię, bo zwykle wygląda tak: kartka na drzwiach „jutro o 10:00 ćwiczenia”, alarm, wszyscy wychodzą z kawą, zdjęcie na miejscu zbiórki, koniec. Formalnie odhaczone. Tylko że taka ewakuacja niczego nie sprawdza, a to, czego nie sprawdzisz na ćwiczeniach, sprawdzi prawdziwy pożar.

Kto i jak często musi przeprowadzać próbną ewakuację?

Obiekt	Częstotliwość	Podstawa
Obiekt dla ponad 50 stałych użytkowników, niezakwalifikowany do ZL IV (np. zakład pracy, biurowiec, hotel, szpital)	co najmniej raz na 2 lata, z całego obiektu	§ 17 ust. 1
Obiekty z cyklicznie zmieniającą się grupą ponad 50 osób (szkoły, przedszkola, internaty, domy studenckie)	co najmniej raz w roku, nie później niż 3 miesiące od rozpoczęcia korzystania przez nowych użytkowników	§ 17 ust. 2
Obiekty ze strefą ZL II (m.in. szpitale, domy opieki, przedszkola)	zakres i obszar ćwiczeń uzgadnia się z komendantem powiatowym (miejskim) PSP	§ 17 ust. 3

Przy sprawdzeniu z § 17 ust. 1 zawiadamiasz komendanta PSP o terminie nie później niż tydzień przed ćwiczeniami (§ 17 ust. 4). W szkołach i obiektach ZL II też warto uzgodnić termin z komendą.

Budynki mieszkalne (ZL IV) nie mają tego obowiązku.

Jak przeprowadzić próbną ewakuację, żeby coś sprawdziła?

Przed ćwiczeniami

1. Sprawdź instrukcję bezpieczeństwa pożarowego. Ewakuacja ma przebiegać według niej: sygnał alarmowy, drogi, miejsce zbiórki, osoby funkcyjne. Jeśli IBP tego nie opisuje konkretnie, to sygnał, że jest do poprawy.
2. Ustal scenariusz: gdzie „wybucha pożar”, które wyjście jest „zadymione” i niedostępne. Ewakuacja przez główne drzwi to ćwiczenie z wychodzenia, a nie z ewakuacji.
3. Wyznacz obserwatorów na klatkach, przy wyjściach i na miejscu zbiórki, ze stoperem i kartą obserwacji.
4. Zawiadom PSP (min. tydzień wcześniej) i poinformuj monitoring, jeśli sygnał idzie do straży.
5. Zdecyduj, ile mówisz ludziom. Pierwszy raz możesz uprzedzić. Kolejne ćwiczenia bez dokładnej godziny dają prawdziwy obraz.

W trakcie

• Mierz czas: od sygnału do opuszczenia budynku i do pełnego sprawdzenia obecności na miejscu zbiórki.
• Obserwuj zachowania: kto wraca po rzeczy, kto korzysta z windy, kto nie słyszy alarmu (magazyn, hałaśliwa produkcja, toalety).
• Sprawdź osoby funkcyjne: czy ktoś sprawdza pomieszczenia i zamyka drzwi, czy ktoś ma listę obecności.
• Sprawdź urządzenia: słyszalność sygnalizatorów lub DSO, oświetlenie ewakuacyjne, drzwi ppoż. (czy się zamykają), drzwi na drogach ewakuacyjnych (czy się otwierają).

Po ćwiczeniach

• Protokół z czasem, obserwacjami i listą problemów.
• Wnioski do wdrożenia z odpowiedzialnymi i terminami.
• Aktualizacja IBP, jeśli ćwiczenia pokazały, że procedura nie działa.

Najczęstsze problemy, które wychodzą na ćwiczeniach

• Zablokowane wyjście ewakuacyjne: paleta, zamek, „drzwi tylko dla dostaw”. To zakazane (§ 4 ust. 1 pkt 11 i 14 rozporządzenia).
• Alarmu nie słychać w części obiektu.
• Nikt nie wie, kto sprawdza pomieszczenia i kto ma listę obecności.
• Ludzie idą tam, skąd przyszli, czyli do wejścia głównego, a nie do najbliższego wyjścia.
• Brak planu dla osób z niepełnosprawnościami i gości.

Najczęstsze pytania

Jak często trzeba robić próbną ewakuację w firmie?

Co najmniej raz na 2 lata, jeśli obiekt jest przeznaczony dla ponad 50 osób będących jego stałymi użytkownikami i nie jest budynkiem mieszkalnym (ZL IV). Obowiązek wynika z § 17 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.

Czy próbną ewakuację trzeba zgłosić straży pożarnej?

Tak. Przy obowiązkowym sprawdzeniu co 2 lata (§ 17 ust. 1) właściciel lub zarządca obiektu zawiadamia komendanta powiatowego (miejskiego) PSP o terminie nie później niż na tydzień przed jego przeprowadzeniem (§ 17 ust. 4). Przy szkołach i obiektach ZL II warto uzgodnić termin z komendą w ten sam sposób.

Jak często próbna ewakuacja w szkole?

Co najmniej raz w roku i nie później niż 3 miesiące od rozpoczęcia korzystania z obiektu przez nowych użytkowników, czyli w praktyce do końca listopada przy roku szkolnym od września. Dotyczy to też przedszkoli, internatów i domów studenckich z grupą ponad 50 osób.

Czy z próbnej ewakuacji trzeba sporządzić protokół?

Rozporządzenie nie narzuca wzoru, ale protokół z czasem ewakuacji, obserwacjami i wnioskami jest jedynym dowodem, że sprawdzenie się odbyło i czemu służyło. Bez niego trudno wykazać wykonanie obowiązku podczas kontroli PSP.

---

Zbliża się termin próbnej ewakuacji? Ćwiczenia ewakuacyjne – Prevent4You · tel. 506 648 443

Podstawa prawna: rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, § 4 ust. 1 i § 17.