Paweł Jabłoński, magister inżynier w specjalności inżynieria bezpieczeństwa pożarowego (SGSP) · Prevent4You · aktualizacja: wrzesień 2026 · czas czytania: 7 min

W skrócie: przepust instalacyjny w ścianie lub stropie oddzielenia pożarowego musi mieć klasę odporności ogniowej EI wymaganą dla tej przegrody (§ 234 warunków technicznych). Do odbioru potrzebujesz dokumentacji powykonawczej z inwentaryzacją każdego przepustu (numer, lokalizacja, przegroda, instalacja, system, klasa EI), deklaracji właściwości użytkowych i ocen technicznych (ETA/KOT) zastosowanych wyrobów, zdjęć z montażu oraz oświadczenia o prawidłowym wykonaniu. Gdy rozwiązanie wychodzi poza zakres ETA, trzeba je zmienić albo przejść odrębną ścieżkę (np. indywidualna dokumentacja techniczna z oświadczeniem producenta, opinia rzeczoznawcy) uzgodnioną z projektantem i rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż.

Przepusty instalacyjne to najczęstsza „dziura” w ochronie przeciwpożarowej, jaką widzę na obiektach, i to dosłownie. Ściana oddzielenia pożarowego ma klasę REI 120, a obok korytka kablowego jest otwór, przez który widać sąsiednie pomieszczenie. Każda kolejna ekipa instalacyjna robi swoje przebicie, a nikt nie zamyka go systemowo.

Przy dokumentacji powykonawczej przepustów pracuję regularnie, zarówno dla wykonawców przed odbiorem, jak i dla inwestorów, którzy przejmują obiekt. Poniżej jest to, co naprawdę jest potrzebne.

Czym jest przepust instalacyjny ppoż. i kiedy jest wymagany?

Przepust instalacyjny to miejsce, w którym instalacja (kable, rury, kanały) przechodzi przez ścianę lub strop. Zabezpieczenie ogniochronne przepustu (masa, kołnierz, mankiet, opaska, płyta, pianka ogniochronna) ma przywrócić przegrodzie jej odporność ogniową.

Zgodnie z § 234 warunków technicznych przepusty w elementach oddzielenia przeciwpożarowego muszą mieć klasę EI wymaganą dla tych elementów. Podobny wymóg obejmuje przepusty o średnicy powyżej 0,04 m w ścianach i stropach pomieszczeń zamkniętych, dla których wymagana jest klasa co najmniej EI 60 lub REI 60. Przepisy dopuszczają wyjątek dla pojedynczych rur instalacji wodnych, kanalizacyjnych i ogrzewczych wprowadzanych do pomieszczeń higieniczno-sanitarnych. (Warunki techniczne z 2002 r. obowiązywały do 19.09.2026 r., a obecnie trwa okres przejściowy.)

Przykład: ściana oddzielenia pożarowego REI 120 oznacza przepusty EI 120.

Jakie dokumenty są potrzebne do odbioru przepustów?

Dokument	Po co	Na co uważać
Inwentaryzacja przepustów (tabela)	pokazuje, co i gdzie zabezpieczono	Każdy przepust musi mieć numer, lokalizację (kondygnacja, oś, pomieszczenie), rodzaj przegrody, rodzaj instalacji, zastosowany system i klasę EI.
Rzuty z naniesionymi przepustami	pozwalają kontrolującemu znaleźć przepust na obiekcie	Numeracja na rzucie musi być taka sama jak na etykiecie przy przepuście.
Deklaracje właściwości użytkowych (DWU)	potwierdzają właściwości wyrobu	DWU musi dotyczyć tego wyrobu, a nie „podobnego” z tej samej linii.
Europejska Ocena Techniczna (ETA) lub krajowa ocena techniczna	określa, w jakich warunkach wyrób daje klasę EI	Najważniejsze są tu tabele z zakresem stosowania: rodzaj i grubość przegrody, średnice i materiał rur, odstępy.
Zdjęcia z montażu	dowód wykonania, zanim przepust zasłoni sufit albo zabudowa	Zdjęcie bez numeru przepustu jest bezużyteczne.
Oświadczenie wykonawcy o prawidłowym wykonaniu	wiąże wykonawcę z dokumentacją	Musi wskazywać zakres, systemy i podstawę (ETA/KOT).
Dokumenty dla rozwiązań spoza zakresu ETA (gdy potrzebne)	np. IDT z oświadczeniem producenta, opinia rzeczoznawcy	Szczegóły i zastrzeżenia w następnej sekcji.

Do tego dochodzi etykieta na każdym przepuście: numer, system, klasa EI, wykonawca, data. Kontrolujący chodzi po obiekcie z tabelą i sprawdza, czy etykieta, tabela i rzut mówią to samo.

Co, jeśli przepust nie mieści się w zakresie ETA?

To sytuacja częstsza, niż się wydaje. Przykłady: rura z materiału, którego nie ma w tabelach ETA, przepust w ścianie o innej konstrukcji niż badana, zbyt mała odległość od sąsiedniego przepustu, nietypowa wiązka kabli.

Masz wtedy trzy drogi:

1. Zmienić rozwiązanie na takie, które mieści się w zakresie ETA (inny wyrób, inny system).
2. Indywidualna dokumentacja techniczna (IDT) z oświadczeniem producenta. Art. 10 ustawy o wyrobach budowlanych dopuszcza do jednostkowego zastosowania wyroby wykonane według IDT sporządzonej przez projektanta obiektu lub z nim uzgodnionej, jeśli producent oświadczy, że wyrób jest zgodny z tą dokumentacją i z przepisami. Uwaga: przepis wyłącza wyroby objęte normą zharmonizowaną lub europejską oceną techniczną. Przy przepustach wykonanych z wyrobów posiadających ETA ta ścieżka może być kwestionowana, dlatego zawsze uzgadniam ją z projektantem i rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż. przed wykonaniem, a nie po.
3. Uzyskać opinię lub ekspertyzę i uzgodnić rozwiązanie z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż.

Nie ma natomiast drogi „jakoś to będzie”. Przepust poza zakresem ETA, bez uzgodnionej ścieżki i bez dokumentów, formalnie nie ma potwierdzonej klasy EI, niezależnie od tego, ile masy w niego nałożono.

7 błędów przy przepustach, które widzę najczęściej

1. Zwykła pianka montażowa zamiast ogniochronnej. Ma ten sam kolor co wiele pian ogniochronnych. Różnicę widać w dokumentach, a nie na ścianie.
2. Rury palne (PVC, PE, PP) bez kołnierza lub opaski pęczniejącej. Rura z tworzywa w pożarze topi się i zostawia otwór. Sama masa go nie zamknie.
3. Kable dołożone po zabezpieczeniu. Przepust był dobry w dniu odbioru. Dwa lata później ktoś przebił się przez masę i przeciągnął nowy przewód.
4. Ściana z płyt g-k niezgodna z badaną w ETA: inna grubość, inna liczba płyt, brak ościeżnicy tam, gdzie była wymagana.
5. Mieszanie systemów różnych producentów w jednym przepuście. Każdy system badano osobno, a połączenie dwóch dobrych systemów nie daje trzeciego.
6. Brak etykiet i inwentaryzacji. Przepust może być wykonany idealnie, ale bez dokumentu nikt tego nie potwierdzi.
7. Zdjęcia robione „na koniec”, kiedy przepusty są już zakryte sufitem podwieszanym.

Jak zaplanować przepusty, żeby odbiór przeszedł bez problemów?

• Ustal systemy przed rozpoczęciem instalacji, a nie po. Najtańsze zabezpieczenie to takie, które zaplanowano, zanim ktoś przebił ścianę.
• Zbierz ETA i DWU z góry i sprawdź zakres stosowania dla każdego typu przegrody i instalacji na obiekcie.
• Numeruj i fotografuj na bieżąco. Zdjęcie z numerem przepustu robi się w dniu wykonania.
• Prowadź jedną tabelę dla całego obiektu, a nie osobną dla każdej branży.
• Zablokuj „dziką” przebudowę po odbiorze. Każda nowa instalacja przez oddzielenie pożarowe to nowy przepust do wykonania i udokumentowania.

Najczęstsze pytania

Jaką klasę odporności ogniowej musi mieć przepust instalacyjny?

Taką, jaka jest wymagana dla przegrody, przez którą przechodzi. Przepust w ścianie oddzielenia pożarowego REI 120 musi mieć klasę EI 120. Wynika to z § 234 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

Czy do odbioru wystarczy karta techniczna masy ogniochronnej?

Nie. Karta techniczna opisuje wyrób, ale nie potwierdza, że został zastosowany zgodnie z zakresem oceny technicznej. Potrzebna jest inwentaryzacja przepustów, DWU i ETA (lub KOT) z zakresem stosowania, zdjęcia z montażu i oświadczenie wykonawcy.

Co zrobić z przepustami, których nikt nie udokumentował?

Trzeba je zinwentaryzować: odkryć, sprawdzić zastosowany system i porównać go z zakresem ETA. Przepusty, których nie da się potwierdzić, wykonuje się ponownie w systemie z pełną dokumentacją. Przy przejmowaniu obiektu warto zrobić to przed pierwszą kontrolą PSP.

Czy pianka montażowa nadaje się do przepustów ppoż.?

Zwykła pianka montażowa nie. Stosuje się wyłącznie piany ogniochronne z oceną techniczną, w zakresie określonym dla konkretnego przepustu. Nawet piana ogniochronna ma ograniczenia co do wielkości otworu i rodzaju instalacji.

---

Masz odbiór i brakuje dokumentacji przepustów? Przepusty instalacyjne ppoż. – Prevent4You · Przygotowanie obiektu do odbioru · tel. 506 648 443

Podstawa prawna:

• Rozporządzenie MI z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225 ze zm.; obowiązywało do 19.09.2026 r., w okresie przejściowym stosowane na podstawie art. 102a–102b Prawa budowlanego), § 234.
• Ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t.j. Dz.U. 2021 poz. 1213 ze zm.), art. 5 i art. 10.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 (CPR): deklaracje właściwości użytkowych.